Home शहरं मुंबई नव-नवरात्रोत्सव

नव-नवरात्रोत्सव


नवरात्रोत्सवात मुंबई, ठाण्यात मिळून ३०० हून अधिक मोठी , आयोजने होत असतात. या आयोजनांमधून हजारो , कारागिरांना उपजिविकेचे साधन उपलब्ध होत असते. पण यंदा ही सगळी आयोजनेच रद्द झाल्यामुळे या सगळ्यांसमोर मोठे आर्थिक संकट उभे राहिले आहे. शिवाय गेले सात महिने बंद असलेली कार्यक्रमांची ही गाडी भविष्यात कधी रुळावर येईल याची शाश्वती नसल्यामुळे त्यांच्या चिंतेत अधिकच भर पडली आहे. याचबरोबर उत्सव परंपरेत खंड न पाडता कोविडसाठीचे सुरक्षा नियम पाळत हा उत्सव साजरा होत आहे. त्याचे स्वरूप तसेच त्याचे परिणाम याचा वेध घेणारा रिपोर्ताज.

ऑनलाईन आराधना
प्रथमं शैलपुत्री च द्वितीयम्‌ ब्रह्मचारिणी।
तृतीयं चंद्रघण्टेति कुष्मांडेति चतुर्थकं॥
पंचमं स्कंदमातेति, षष्टम कात्यायनीति च।
सप्तमं कालरात्रीति, महागौरीति चाष्टमं॥
नवमं सिद्धिदात्री च नवदुर्गा प्रकीर्तिताः॥

नवदुर्गांच्या रूपाचे वर्णन करणारी ही दुर्गास्तुती हमखास देवीची आराधना करणाऱ्यांकडून नवरात्रीत आळवली जाते. कधी मंदिरात, कधी धावत्या लोकलमध्ये, कधी शांतपणे घरात बसून तेवणाऱ्या ज्योतीकडे पाहत. मंदिरात जाऊन देवीची पूजा करताना इच्छापूर्तीची जशी अपेक्षा असते तशी त्या मंदिरामधील शांतता आपल्यात भिनत जावी अशीही इच्छा असते. फुलांची आरास, समोर तेवणारे दीप, धूप-अगरबत्तीचा वास यामुळे मनावर दाटलेले मळभ दूर होते. मात्र यंदाचे करोनाचे मळभ दूर होण्याची चिन्हे नसल्याने मंदिरांची दारे अजूनही बंद आहेत. त्यामुळे अनेक मंदिरांच्या व्यवस्थापनाने त्यांची नवरात्रीची पूजा विविध माध्यमांमधून लाइव्ह दाखवण्याचा निर्णय घेतला आहे. लोकांनी घरीच राहून मानसपूजा करावी आणि दर्शनही घ्यावे यासाठी मंदिर व्यवस्थापन सज्ज झाले आहे. महालक्ष्मी मंदिराने त्यांच्या http://mahalakshmi-temple.com/ या वेबसाइट, युट्युब चॅनलवरून देवीची आराधना लाइव्ह दाखवण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यांनी हॅथवे माय चॅनलच्या माध्यमातूनही ही पूजा दाखवण्याचा निर्णय घेतला आहे. महालक्ष्मी मंदिरामध्ये दरवर्षी लाखो भक्त नवरात्रीत येतात. मात्र यंदा सोशल मीडियाच्या माध्यमातून त्यांच्यापर्यंत पोहोचण्याचा निर्णय घेतल्याचे महाव्यवस्थापक शरदचंद्र पाध्ये यांनी सांगितले. दुर्गाष्टमीला मंदिरामध्ये हवन करण्यात येणार आहे. पहाटे ४.३० वाजता हवनाला सुरुवात होईल आणि सकाळी सात वाजता पूर्णाहुती होईल. त्यानंतर आरती होणार आहे. नवरात्रीच्या काळात रोज सकाळी ७ वाजता आरती होणार असून धूपारती सायं. ६.३० वाजता तर आरती सायं. ७.३० वाजता होणार आहे.

मुंबईकरांसाठी मुंबादेवीचे स्थानही महत्त्वाचे आहे. http://mumbadevi.org.in/ या वेबसाइटवरून मुंबादेवीची आरती भक्तांना दिसणार आहे. २१ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ८ ते ८.३० या दरम्यान दीपोत्सव होणार आहे. तर शनिवारी नवमीचे हवन होणार आहे. २४ ऑक्टोबरला रात्री १२.४० वाजता हवन सुरू होणार असून पूर्णाहुती २५ ऑक्टोबरला सकाळी ७ ते ७.१५ दरम्यान होणार असल्याची माहिती व्यवस्थापक हेमंत जाधव यांनी दिली. मंदिरामध्ये मंगल आरती सकाळी ६.३० वाजता, मुख्य आरती सकाळी ९.३० वाजता, नैवेद्य आरती सकाळी ११.३० वाजता, धूप आरती सायं. ६.३० वाजता, मुख्य आरती रात्री ८ वाजता, शयन आरती रात्री ८.४५ वाजता करण्यात येणार आहे. मुंबादेवी मंदिराच्या श्री मुंबादेवी मंदिर चॅरिटीज या फेसबुक पेजवरूनही हा सोहळा पाहता येईल.

माहीमच्या शीतलादेवीचे मंदिरातही मोजक्या कर्मचारी आणि पुजाऱ्यांच्या उपस्थितीत देवीची पूजा करण्यात येईल. मंदिरामध्ये शीतलादेवी आणि शांतादुर्गा अशा दोन देवी आहेत. त्यांची पूजा मात्र दरवर्षीप्रमाणेच साग्रसंगीत पद्धतीने केली जाणार असल्याचे प्रवीण कानविंदे यांनी स्पष्ट केले. भाविकांना उपस्थित राहण्याची परवानगी मात्र नाही.

मांगल्यासाठी सराफा सज्ज
लॉकडाऊन काळात बहुतांश कारागिर गावी परतल्यानंतर व एकूणच खरेदीचे प्राधान्य बदलल्यानंतरही आता नवरात्रात उद्योगाच्या मांगल्यासाठी सराफा व्यावसायिक सज्ज झाले आहेत. नवरात्राच्या निमित्ताने व त्यानंतर येणाऱ्या विवाह काळाच्या दृष्टीने मागणी काही प्रमाणात तरी सुरू झाली आहे.

जेम्स अॅण्ड ज्वेलरी कौन्सिलच्या (जीजेसी) पश्चिम क्षेत्रीय प्रशासकीय समितीचे संचालक मदन कोठारी यांनी ‘मटा’ला सांगितले की, ‘करोना व त्यामुळे झालेल्या लॉकडाऊनमुळे नागरिकांचे प्राधान्यक्रम बदलले. पण सोने अथवा चांदी ही कायम मौल्यवान असते. त्याचे खरे मूल्य नागरिकांना लॉकडाऊन काळातच कळले. करोना संकटामुळे मिळकत कमी झाली असताना खऱ्या अर्थाने सोने तारण ठेऊनच अनेकांनी पैसा उभा केला. सोन्याच्या या महत्त्वामुळे नवरात्रात सोन्याची मागणी वाढताना दिसतेय. मुंबईचा सराफा बाजार हा देशात सर्वांत मोठा आहे. सोने-चांदी क्षेत्रातील देशभरातील एकूण उलाढालीपैकी ६४ टक्के उलाढाल एकट्या मुंबईत होते. करोना लॉकडाऊन काळात ती जवळपास थांबली होती. अनलॉक प्रक्रियेत दोन ते पाच टक्के उलाढाल सुरू झाली. पण आता नवरात्राच्या निमित्ताने त्याला संजीवनी लाभत आहे.

व्यापाऱ्यांनुसार, नवरात्रानंतर विवाहाचा काळ सुरू होतो. एरव्ही विवाहात अनेकजण सोन्या-चांदीसह अन्य खर्चही खूप करतात. यंदा विवाह मर्यादित झाल्याने नागरिकांचा अन्य खर्च कमी झाला आहे. तसेच लग्नकार्यात चांदीची नाणी भेट म्हणून दिली जातात. यंदा तो खर्चही कमी झाला आहे. हा वाचलेला सर्व खर्च नागरिक सोन्याच्या गुंतवणुकीत करीत आहेत. बाजार खूप उचलला गेला नसला तरी लॉकडाऊनच्या तुलनेत मागणी ३५ ते ४० टक्क्यांनी वाढली आहे.

वस्त्रोद्योगाला नवसंजीवनी

करोना लॉकडाऊन काळात पूर्णपणे रसातळाला गेलेल्या कापड व्यवसायाला आता नवरात्रौत्सवाच्या निमित्ताने आनंदाचे दिवस येत आहेत. पूर्णपणे ठप्प पडलेल्या बाजारात विवाहाच्या निमित्ताने होणाऱ्या कपड्यांची मागणी लॉकडाऊनच्या तुलनेत २५ टक्क्यांनी वाढली आहे. एकूण खरेदी मागील वर्षीपेक्षा कमी असली तरी तेवढीच नवसंजीवनी मिळत असल्याच्या व्यापाऱ्यांच्या भावना आहेत.
करोना संकटात सर्वाधिक फटका बसलेले तिसऱ्या क्रमांकावरील क्षेत्र कापड उद्योग होते. लॉकडाऊनमुळे या क्षेत्रातील सव्वा लाख रोजगार संकटात आला होता. दहा बाय दहा किंवा अगदी लहान आकाराचे दुकान असलेल्या छोट्या व्यावसायिकांना तर आहे तो माल घाऊक व्यापाऱ्याला परत करून या व्यवसायातून काढता पाय घ्यावा लागला होता. पण अनलॉकदरम्यान मागणी नसतानाही जे हिमतीने या व्यवसायात टिकून होते, त्यांच्यात नवरात्रौत्सवामुळे नवचैतन्य पसरले आहे.

मुंबई किरकोळ वस्त्रोद्योग असोसिएशन महासंघाचे सचिव शैलेश त्रिवेदी यांनी सांगितले की, ‘काही मध्यम व मोठे व्यापारी लॉकडाऊनदरम्यान हिमतीने उभे राहिले. अनलॉकच्या पहिल्या तीन टप्प्यांत व्यापाऱ्यांनी नुकसान सोसूनच व्यवसाय केला. पण कुठेतरी एक आशा होती, ती नवरात्रौत्सवाच्या निमित्ताने पूर्ण होताना दिसतेय. नवरात्रातील गरबा दांडिया बंद असले तरी या घटस्थापनेपासून विवाहाचे मुहुर्त असतात. कपड्यांची खरेदी सुरू झाली आहे. अनलॉकच्या या आधीच्या महिन्यांच्या तुलनेत या खरेदीत ४५ टक्क्यांची वाढ आहे. यंदाचे विवाहदेखील मर्यादित स्वरुपात असले तरी ज्याचा विवाह आहे त्याचे कुटुंब उत्साहाने खरेदी करतेच. खरेदी दिवाळीतही जोमाने असेल, असा विश्वास आहे.’
मुंबईत लॉकडाऊनआधी जवळपास ६ हजार किरकोळ कापड व्यवसायिक होते. त्यातील साधारण ८ ते १० टक्के व्यापाऱ्यांना आपला व्यावसाय सोडावा लागला आहे. आता साधारण ५ हजार व्यावसायिक असून ते २ ते ३ हजार प्रकारच्या तयार कपड्यांची विक्री करतात. अनलॉक प्रक्रियेतही या बाजारात फारशी मागणी नव्हतीच. पण आता मागील चार ते पाच दिवसांत सुरत, अहमदाबाद, दिल्ली, कोलकाता येथील विवाहासाठीच्या तयार कपड्यांचा माल मोठ्या प्रमाणात बाजारात येत आहे. मागणी वाढती असल्याने व्यावसायिक आनंदी आहेत.

कोटींची गिरकी थंड

ढोल बाजे सारख्या प्रसिद्ध बॉलिवूड गीतांवर तासनतास ताल धरणारी तरुणाई, प्रकाशाच्या झगमगाटात नवरंगांच्या पारंपारिक पोखाशात खुलून दिसणारी गर्दी, अनेक प्रसिद्ध कलावंत आणि गायकांच्या साक्षीने उत्तरोत्तर वाढत जाणारा जोश… मुंबईच्या दांडिया, गरबा आयोजनांचा विषय निघाला की आपसूकच साऱ्यांच्या डोळ्यासमोर हा माहौल उभा राहातोच. पण यंदा करोनामुळे अनेक बंधने आली. उत्सवातून करोनाला पुन्हा डोके वर काढायची संधी मिळू नये म्ह्णून दांडिया, गरबा आयोजनांवरही निर्बंध घालण्यात आले. त्यामुळे यंदा केवळ गप्पा आणि सोशल मिडियावरील चर्चां, फोटोंमधून आठवणींचा दांडिया रंगताना दिसत आहे. पण त्या सोबतच रद्द झालेल्या आयोजनांमुळे हजारो हातांचे काम हिरावले गेले आहे. त्यातूनच अनेकांसमोर रोजीरोटीचाही प्रश्न निर्माण झाला आहे.

साधारण २५ वर्षांपूर्वी अनेक दांडिया, गरबा आयोजनांनी व्यावसायिक स्वरूप धारण केले आणि २०० हून अधिक भव्य दांडिया आयोजने तिकीटांच्या आधारे प्रवेश देणारी निर्माण झाली. एका व्यक्तीसाठी रोजच्या तिकीटांचे दर हे अगदी ३०० ते ८०० रुपयांपर्यंत असतात. नऊ दिवसांचा पासची किंमत ही तीन ते सात हजार रुपयांपर्यंत असते. मोठया आयोजनांचा उत्सवातील खर्च हा दीड ते दोन कोटी रुपयांच्या घरात असतो. दांडिया खेळण्यासाठी येणाऱ्यांना मिळणारी सुरक्षित वातावरणाची हमी, अनेक लाडक्या कलाकारांना प्रत्यक्ष पाहाण्याची संधी, रोजच्या स्पर्धांमधून पडणारा बक्षिसांचा पाऊस आणि सर्वांत महत्वाचे म्ह्णजे प्रसिद्ध गायकांच्या आवाजाच्या साक्षीने मिळणारे ‘पैसा वसूल’ मनोरंजन यामुळे अल्पावधीतच या आयोजनांना लोकप्रियतेची पावतीही मिळून गेली. अनेक नवे ऑक्रेस्ट्रा ग्रुप्स उदयाला आले. स्टेजचे नियोजन, इव्हेंट मॅनेजमेण्टची जबाबदारी, फूड कोर्ट अशा अनेक गोष्टींची जोड या आयोजनांना मिळत गेली. त्यातूनच हजारो हातांना काम मिळत गेले. पण यंदा अनेकांसमोर मोठे आर्थिक संकट उभे राहिले आहे.

‘यंदा पहिल्यांदाच कोरा केंद्रच्या मैदानावर दांडियाचा उत्साह पाहता येणार नाही. रद्द झालेल्या आयोजनामुळे ज्यांच्यासमोर रोजीरोटीचा प्रश्न निर्माण झाला आहे त्यांना सावरण्याचे मोठे आव्हान आमच्यासमोर आहे. स्टेजच्या बांधणीसाठी काम करणाऱ्या हातांपासून ते इतर छोट्या मोठया कामांसाठी एका आयोजनांच्या ठिकाणी अंदाजे ८०० ते हजार माणसे धावपळ करत असतात. यावरूनच सगळ्या मुंबईचा विचार केला तर किती मोठ्या प्रमाणात कारागिर, कलावंत, तंत्रज्ञ, इव्हेंट मॅनेजमेण्ट टिम यांच्यासमोर आर्थिक प्रश्न निर्माण झाला आहे याचा अंदाज येतो’, अशी माहिती कोरा केंद्र दांडिया आयोजनाचे प्रमुख गणेश नायडू यांनी दिली.

मुंबईसोबतच ठाणे, नवी मुंबई परिसरातही गेल्या काही वर्षांत नवरात्रौत्सवातील दांडिया, गरबा आयोजनांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे. विविध राजकीय मंडळी, संस्थांमार्फंत ठाणे आणि आजूबाजूच्या परिसरात आयोजित होणाऱ्या दांडिया आयोजनांची संख्या १०० च्या घरात आहे. मराठी, हिंदी मनोरंजन सृष्टीतील कलाकारांची उपस्थिती, इतर मनोरंजनाचे पर्याय यामुळे या आयोजनांच्या ठिकाणी होणारी गर्दीही सातत्याने वाढत आहे. पण यंदा इथेही आयोजने रद्द करावी लागली आहेत. सण आणि त्याला जोडून येणारे सगळेच कार्यक्रम रद्द करावे लागत असल्यामुळे त्यावर अवलंबून असलेल्या कलावंतांची परिस्थिती खूपच बिकट झाली असल्याचे ठाण्यात अनेक नवरात्रौत्सवांच्या आयोजनाची जबाबदारी सांभाळ-णाऱ्या लाइट अॅण्ड शेड इव्हेंट मॅनेजमेण्ट कंपनीचे संचालक संदीप वेंगुर्लेकर यांनी सांगितले.

साधेपणाला प्राधान्य!

भव्य दिव्य सजावट, विविध विषय घेऊन साकारण्यात येणाऱ्या प्रभावळी, नेत्रदीपक आगमनसोहळा हा सार्वजनिक नवरात्रीचा नेहमीच चेहरा! यंदा मात्र करोनामुळे इतर सण-उत्सवांसोबत नवरात्रीचे वेळापत्रकही कोलमडले. शासनाच्या नियमाच्या अधीन राहून साधेपणाने उत्सव साजरा करण्याची वेळ मंडळांवर आली आहे. एकीकडे वर्गणी घेण्यावर निर्बंध तर, दरवर्षी प्रायोजकत्व देणाऱ्या विविध क्षेत्रांमध्ये झालेली आर्थिक पडझड यामुळे मंडळांच्या तिजोरीत खणखणाट आहे. यामुळे साहजिकच खर्चावर निर्बंध आले आहेत. मुंबईतील सर्वच मंडळांनी सामाजिक भान जपत भपकेबाजी टाळण्यावर भर दिल्याचे दिसते. मुलुंड पूर्व येथील जय भवानी उत्सव मंडळात प्रतिवर्षी प्रसिद्ध कला दिग्दर्शक नितिन देसाई यांची भव्य दिव्य सजावट हे आकर्षण असते. मात्र यंदा शासकीय नियमानुसार मंडपाचा आकार कमी करत देखणी सजावट करण्याला मंडळाने प्राधान्य दिले आहे. अडीच फूट उंचीच्या सुबक श्री भवानी देवीच्या मूर्तीचे दर्शन घेण्यासाठी भाविकांनी शनिवारी सकाळपासूनच नियमांचे पालन करत, शारीरिक अंतर ठेवून रांग लावल्याचे आढळून आले. तर लालबागचा माता म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या सार्वजनिक उत्सव मंडळाने (गणेशगल्ली) देखील शासकीय नियमांचे पालन करत उत्सव साधपणाने साजरी करण्याचा निर्णय घेतल्याचे मंडळाचे संदीप सावंत यांनी सांगितले.

गरबा, दांडिया नाहीच!

रोजच्या धावपळीतून आनंदाचे चार क्षण मिळवण्यासाठी तसेच गरबा खेळण्यातून मिळणाऱ्या सकारात्मक ऊर्जेसाठी नवरात्रीची तरुण मंडळी आतुरतेने वाट पाहत असतात. मनी भक्तिभाव जागृत ठेवत उत्सवाच्या नऊ रात्री चनिया, घागरा, कुर्ते, इंडो-वेस्टर्न अशा रंगेबिरंगी पेहरावात बेधुंद थिरकण्यावर त्यांचा कल असतो. या नऊ दिवसात शेकडोंच्या संख्येने भाविक मंडळांबाहेर सायंकाळच्या वेळेस खास गरबा, दांडियासाठी हजेरी लावतात. अनेक नोकरदार मंडळींचा देखील यात समावेश असतो. मुंबईत अंदाजे अडीच हजार छोटी-मोठी नवरात्रौत्सव मंडळं आहेत. यापैकी अनेक मंडळं केवळ घट बसवून गरबा-दांडियाची आयोजन करतात. तर उर्वरित ८००-८५० मंडळं देवीच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठपणा करतात. मात्र यंदा राज्य शासनाने गरबा, दांडिया आयोजित न करण्याचे सक्त आदेश दिल्याने केवळ घट बसवून उत्सव साजरा करणाऱ्या मंडळांची संख्या लक्षणीयरित्या घटल्याचे दिसून येत आहे.

ओटी भरण्यास मनाई
नवरात्री उत्सवात खणा-नारळाच्या ओटीला फार महत्त्व आहे. घटस्थापना केल्यानंतर समस्त महिला भाविक आपल्या विभागातील देवीच्या मंदिरात किंवा सार्वजनिक मंडळातील देवीची ओटी भरण्यासाठी आवर्जून हजेरी लावतात. उत्सवाचे नऊही दिवस हा सोहळा उत्साहात सुरू असतो. मुंबईतील भायखळा परिसरातील ‘दगडी चाळीची आई माऊली’, ऑर्थररोडची आई संतोषी माता, दादर शिंदेवाडी येथील दादरची भवानीमाता, शीव येथील मुंबईची माऊली, गणेशगल्ली येथील लालबागची माता, भांडुपची स्वस्तिकची आई, श्री संजय गडेकर नवरात्री उत्सव (गडावरची आई), भांडुपची आई (उत्साही), सुभाषलेनची अंबेमाता, सातरस्त्याची माउली अशा अनेक मंडळांमध्ये हजारोंच्या संख्येने भाविक जातात. यंदा मात्र सुरक्षेच्या दृष्टीने बहुतांश मंडळांनी प्रत्यक्ष ओटी भरण्यास बंदी घातल्याचे दिसते आहे. तर ज्या मंडळांनी परवानगी नाकारलेली नाही त्याठिकाणी गाभाऱ्यात प्रवेश करण्यापूर्वी सॅनिटायझर आणि थर्मल स्क्रीनिंग बंधनकारक केल्याचे दिसून येते. भायखळा दगडी चाळ नवरात्रोत्सव मंडळाने यंदा तीन फुट उंचीच्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना केली आहे. तसेच भाविकांनी हार फुले ओटीचे साहित्य आणू नये अशीही विनंती करण्यात आली आहे.
रक्तदान, प्लाझ्मादानाचा जागर!

करोनामुळे ओढवलेल्या कठीण परिस्थितीमुळे मुंबईत सुरुवातीपासूनच रक्ताचा तुटवडा जाणवत असल्याने तो भरून काढण्यासाठी गणेशोत्सव मंडळे, गोविंदा पथकांमागोमाग मुंबईतील नवरात्रौत्सव मंडळांनी देखील हातभार लावण्याचा निश्चय केला आहे. यानिमित्ताने सार्वजनिक उत्सवांतर्गत हजारो मंडळांमधील तरुण कार्यकर्त्यांचा उत्साह सामाजिक कार्याकडे वळवण्याचा यशस्वी प्रयत्न संबंधित समन्वय समित्यांनी केला आहे. यादरम्यान, गृह विभागाने नवरात्री उत्सवासाठी नियमावली जाहीर करताना ‘माझे कुटुंब, माझी जबाबदारी’ या मोहिमेच्या जनजागृतीची जबाबदारी मंडळांवर सोपवली आहे. यानुसार सर्वप्रकारचे सांस्कृतिक कार्यक्रम रद्द करून त्याऐवजी आरोग्यविषयक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. अनेक मंडळांनी रक्तदान शिबिरे, आरोग्य तपासणी तसेच प्लाझ्मादान शिबिरांचे आयोजन सुरू केले आहे. दसऱ्यापर्यंत मुंबईतून किमान ४-५ हजार बाटल्यांचे संकलन करण्याचे उद्दिष्ट आहे. मुंबईतील नवरात्री संस्था अशा मंडळांना आर्थिक पाठबळ देण्याच्या तयारीत आहेत.

वार्तांकन : प्रविण मुळ्ये, अनुजा चवाथे, प्रथमेश राणे, चिन्मय काळे
चित्र : अतुल बेलोकर



Source link

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

uk royal family employee: ब्रिटनच्या राजवाड्यात हाउसकिपिंगसाठी भरती; पगार ऐकाल तर चक्रावून जाल! – uk royals are offering rs 18.5 lakh as starting salary...

लंडन: ब्रिटनच्या राजघराण्याबद्दल जगभरात कुतूहल आहे. त्यांची शाही परंपरा, त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांबाबत अनेकांना रस असतो. ब्रिटनच्या शाही कुटुंबाच्या सेवेत, त्यांच्याकडे नोकरी करण्याचेही अनेकजण...

Ashok Chavan Reaction On Maratha Reservation – मराठा आरक्षणः तांत्रिक कारणांमुळं सरकारी वकील गैरहजर; अशोक चव्हाणांचे स्पष्टीकरण

मुंबईःमराठा आरक्षण प्रश्नी सर्वोच्च न्यायालयाच्या सुनावणीवेळी सरकारी वकील उपस्थित नसल्यामुळं सुनावणी काही काळ स्थगित करावी लागली. यावर अशोक चव्हाण यांनी स्पष्टीकरण देत सरकारी...

waiting rooms: अत्याधुनिक प्रतीक्षालये अन्य स्थानकांतही – sophisticated waiting rooms now will be open in cstm railway station

म. टा. प्रतिनिधी, मुंबईविमानतळावर असलेल्या दर्जेदार आणि उत्तम सुविधा असलेल्या प्रतीक्षालयांप्रमाणे आधुनिक वातानुकूलित प्रतीक्षालय छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसमध्ये खुले झाले आहे. या प्रतीक्षालयातील...

Recent Comments